تبلیغات
صراط - انسان شناسی تجربی یا علمی
 
 
پیغام مدیر :
سلام به همه بازدید کنندگان عزیز ...این وبلاگ شخصی یه جوجه طلبه پیر می باشد...امیدوارم استفاده کنید...نظر یادتون نره.
 
 
انسان شناسی تجربی یا علمی
نوشته شده در 8 آذر 92
ساعت : 19:01
نویسنده : مرتضی سلیمان
  یكی از انواع انسان شناسی بر اساس روش­های موجود در آن انسان شناسی تجربی یا علمی است؛ انسان شناسی تجربی نوعی از انسان شناسی است كه با روش تجربی به ....
نویسنده :  رضا میرزائی
*************************************************
  یكی از انواع انسان شناسی بر اساس روش­های موجود در آن انسان شناسی تجربی یا علمی است؛ انسان شناسی تجربی نوعی از انسان شناسی است كه با روش تجربی به بررسی انسان می­پردازد، یعنی از همان روش موجود در علوم طبیعی كه روش آزمایش و تجربه است، برای شناخت انسان هم استفاده می­شود، چرا كه در این نوع انسان شناسی، انسان بعنوان یك موجود طبیعی، همانند بقیه موجودات طبیعی تلقی می­شود كه تكامل یافته­تر از بقیه حیوانات است. مثلا در علم طب كه به بررسی جسم انسان می پردازد، از طریق آزمایش­های مختلف روی خود انسان یا حیوانات آزمایشگاهی مثل موش به شناخت و درمان بیماری­های جسمانی انسان پرداخته می­شود. انسان شناسی تجربی  یا علمی شامل همه رشته­های علوم انسانی می شود و نباید این نوع انسان شناسی را با انسان شناسی به مفهوم Anthropology   خلط کرد[1]، چرا که آنتروپولوژی هم یکی از شاخه­های علوم انسانی است که تحت انسان شناسی تجربی قرار می­گیرند. در آنتروپولوژی به مسائلی ازقبیل منشاء پیدایش انسان، توزیع جمعیت و پراکندگی آن، رده بندی انسان­ها، پیوندنژادها، خصیصه­های فیزیکی و محیطی و روابط اجتماعی و موضوع فرهنگ، با روش تجربی پرداخته می­شود. واژه علوم انسانی نیز در فارسی، گاه معادل واژه Humanitis (دانش های انسانی) است، که امروزه در مورد دانش­هایی به کار می­رود که به زندگی، رفتار و تجربه انسانی می­پردازند، و گاهی هم معادل واژه Social sciences  (علوم اجتماعی تجربی ) است، که به معنای مجموعه علوم تجربی انسانی در برابر علوم تجربی طبیعی به کار می­رود، و شامل جامعه شناسی، روان شناسی، علوم سیاسی، اقتصاد و حتی علوم تربیتی، مدیریت و شاخه­هایی از علوم حقوق می­شود.[2]
  در نتیجه نهضت اومانیسم در غرب كه با این تفكر همراه بود، كه انسان محور و مدار همه چیز است و باید توانمندی و كامیابی و عظمت انسان، كانون همه توجهات باشد، علوم تجربی نیز در جهت افزایش سلطه و بهره­مندی بشر بر طبیعت توسعه یافت و عالمان تجربی به جای شناخت حقیقت هستی و انسان، بر گسترش تسلط انسان بر تغییر طبیعت و محیط و انسان متمركز شدند، و در نتیجه روش تجربی و استقرائی برای شناخت ابعاد گوناگون وجود انسانی مورد استفاده قرار گرفت و انسان بعنوان موجودی از موجودات طبیعت كه قابل شناخت تجربی است، مورد توجه قرار گرفت.[3] از قرن نوزدهم علوم تجربی به گونه­ای شكوفایی یافت كه باعث ایجاد غرور علمی در میان دانشمندان تجربی شد و گمان كردند كه در سایه علم تجربی می­توانند تمام معماهای هستی را حل كنند. تا آنجا كه راسل مدعی شد؛ اگر از چیزی نتوان آگاهی تجربی داشت، نمی­توان از آن هیچ گونه آگاهیی داشت.[4]
 
 
نقد انسان شناسی تجربی 
  همه روش­های انسان شناسی بشری و مخصوصا نوع تجربی آن، گرفتار بحران هستند. منظور از بحران در یک رشته علمی این است، که رشته مورد نظر از ارائه راه حل برای معضلاتی که به منظور حل آنها پایه گذاری شده است، ناتوان باشد، و نوعی سرگردانی و تحیر در پاسخ به سئوال­های محوری آن رشته ایجادشود، و این وضعیتی است که انسان شناسی معاصر گرفتار آن می­باشد.
  واقعیت این است كه علم تجربی قادر نیست همه چیز را حساب كرده، اندازه بگیرد. نمی­تواند اعتماد، ایمان، زیبایی، خوشحالی و... را تعریف كند. علم تجربی نمی­تواند زندگی را بشناسد و تعریف كاملی از آن به ما ارائه دهد و لذا هدف زندگی را هم نمی­تواند بشناسد و به همین دلیل علم تجربی به تنهایی نمی­تواند در خودشناسی هم به ما كمك كند. «استانلی كانگون» استاد دانشگاه برتن می گوید: « برای نشان دادن ناتوانی علم، ازشاگردانم خواستم كه فرمول شیمیایی یك اندیشه رابنویسند، یا طول آنرا به سانتیمتر و وزن آنرا به گِرَم و رنگ آنرا به طول موج و فشار و سرعت و میدان تاثیرش را نشان دهند. با هیچ تغییر فیزیكی و شیمیایی و معادله و فرمول این كار انجام نشد.» [5] و یا «شارل» دانشمند فرانسوی می گوید: «بر هركس لازم است در عین احترام به علم معتقد باشد كه علوم هرقدر صحیح باشند دارای نقص فاحشی می باشند.»[6]
  اشكال انسان شناسی علمی این است كه می خواهد با متد تجربه به شناخت انسان برسد، در حالی كه انسان غیر از رفتارهای ظاهری، دارای اراده، نیت، تصمیم و رفتارهای معناداری است، كه هرگز به مشاهده در نمی­آیند. بطور خلاصه در پاسخ به سئوال از شایستگی پژوهش علمی به عنوان یك منبع شناخت كلی درباره انسان – پژوهشی كه در جای جای جهان امروز مورد تقلید است -  باید گفت؛ این نحوه شناخت، اگر منبع تلقی شود، اعتباری ندارد، چگونه ممكن است، معرفتی كه نظم كلی و جهان شمول به معنای مابعدالطبیعی، و امكان شناخت ذاتی را انكار می كند، منبع شناخت ذاتی وكلی قرار گیرد.[7]
    نقص دیگر انسان شناسی تجربی این است، كه هیج سخنی در باب آینده انسان، یعنی جهان پس از مرگ او نمی­گوید. اگر انسان با مرگ خود نابود نشود، تئوری­های تجربی از ارائه هر گونه توضیح و تبیین درباره ویژگی­های جهان آخرت و رابطه آن با زندگی این دنیا ناتوان است. علاوه بر اینكه در مورد نقش عوامل مافوق مادی در سرنوشت انسان نیز سخنی برای گفتن ندارد. 
  مشكل اساسی دیگر كه مربوط به همه گرایش­ها و شاخه­های انسان شناسی امروزی است، این است كه هر شاخه­ای به ساحت خاصی از ابعاد انسانی توجه می­كند و از دیگر ساحت­ها غافل می­ماند. هر شاخه با روش خاص خود، به گونه­ای به بررسی انسان می­پردازد، كه زحمات شاخه­های دیگر را هیچ می­پندارد و تصورش چنان است، كه تمام و كمال به شناخت انسان نائل شده است و لذا به زحمات شاخه­های دیگر هیچ توجهی نمی­كند. مثلا كسانی كه با روش تجربی به مطالعه انسان می­پردازند، به گونه­ای كه گویا عرفا و فلاسفه هیچ نقشی درشناخت انسان نداشته­اند. [8]
   با توجه به این مطالب و كاستی­هایی كه در علم تجربی وجود دارد گرچه در شناخت ابعاد جسمانی انسان می­تواند ما را یاری كند ولی هرگز به تنهایی نمی­تواند به طور كامل انسان را به ما بشناساند چون راهی به شناخت ابعاد غیر جسمانی و غیرمادی آن ندارد. لذا بوسیله علم تجربی نمی­توان هیچ قانونی در مورد روح كه یك امر مجرد و غیرمادی است، بدست آورد.
 
 
 
 نویسنده :  رضا میرزائی
 
 


[1]. برای آشنایی بیشتر با واژه آنتروپولوژی، ر.ك: فربد، محمد صادق، مبانی انسان­شناسی، تهران، نشر منصوری، 1372، ص1-3؛ همچنین، حلبی، علی اصغر، انسان در اسلام و مكاتب غربی،‌ تهران، نشراساطیر،‌1371، ص14-15.
[2]. رجبی، محمود، انسان شناسی، قم، موسسه امام خمینی، 1379، ص17؛ خسروپناه، عبدالحسین، گستره شریعت، قم، نشر معارف، 1382، ص225 .
[3] . واعظی، احمد، انسان از دیدگاه اسلام، تهران، دفتر همكاری حوزه و دانشگاه، 1377، ص6-7 .
[4] . بهاری، شهریار، انسان شناسی نظری، تهران، نشر دلیل، 1367، ص34 .
[5] . انسان شناسی نظری، ص34 .
[6] . همان، ص35 .
[7] . نصر، سیدحسین، اسلام و تنگناهای انسان متجدد،‌‌ تهران، سهروردی، 1381، ص 40 .
[8] . گستره شریعت، ص227 ؛ انسان شناسی، ص28-29 .


:: مرتبط با: علمی ,
:: برچسب‌ها: انسان شناسی تجربی , انسان شناسی علمی , روش تجربی , نویسنده : رضا میرزائی , انسان شناسی و علوم تجربی ,
 



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
How do you get taller in a day? 15 مرداد 96 20:33
When someone writes an article he/she maintains the
idea of a user in his/her brain that how a user can know it.
Therefore that's why this piece of writing is amazing.
Thanks!
How do you get taller in a day? 15 مرداد 96 14:12
If some one wishes expert view on the topic of blogging then i propose
him/her to visit this weblog, Keep up the fastidious work.
elnablong.hatenablog.com 6 مرداد 96 19:30
Thanks designed for sharing such a fastidious thinking, paragraph is good,
thats why i have read it fully
std clinic near me 4 تیر 96 23:07
بسیار چلیپا از خود نوشتن
در حالی که صدایی مناسب ابتدا آیا نه نشستن درست با
من پس از برخی از زمان. جایی درون پاراگراف شما در واقع موفق به من مؤمن اما
فقط برای کوتاه در حالی که. من با این حال کردم مشکل خود را با فراز در مفروضات و شما خواهد
را سادگی به کمک پر همه کسانی شکاف.

اگر شما که می توانید انجام من را بدون
شک تا پایان مجذوب.
Angelia 25 اردیبهشت 96 16:19
Does your website have a contact page? I'm having trouble locating it but,
I'd like to shoot you an email. I've got some
suggestions for your blog you might be interested in hearing.
Either way, great website and I look forward to seeing it develop over time.
manicure 23 فروردین 96 11:31
Asking questions are really fastidious thing if you are not understanding
something entirely, except this article presents nice understanding yet.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر